Ο κορωνοϊός… επέστρεψε: Μεγάλη ανησυχία για την μετάλλαξη XFG
Μια νέα παραλλαγή του κορονοϊού, γνωστή ως Stratus ή XFG, εξαπλώνεται γρήγορα σε αρκετές χώρες, φέρνοντας μαζί της ένα σύμπτωμα που μέχρι τώρα δεν είχε συσχετιστεί τόσο έντονα με την Covid-19. Γιατροί προειδοποιούν ότι μπορεί να προκαλέσει σύγχυση στους ασθενείς και καθυστέρηση στη διάγνωση.
Τα πρώτα σημάδια και η νέα ένδειξη
Σύμφωνα με τον γιατρό Karan Rajan, γνωστό στα κοινωνικά δίκτυα ως Dr. Kader, πολλά περιστατικά ξεκινούν με ενοχλήσεις στο ανώτερο αναπνευστικό, όπως επίμονος πονόλαιμος και βραχνάδα στη φωνή. Ωστόσο, αυτό που έχει τραβήξει την προσοχή των ειδικών είναι η αύξηση γαστρεντερικών συμπτωμάτων στους ασθενείς.
Ο ίδιος αναφέρει ότι αρκετοί ασθενείς με τη Stratus παρουσιάζουν ναυτία, εμετούς, παλινδρόμηση και φούσκωμα στην κοιλιά. Αν και τα ενοχλήματα συνήθως δεν είναι σοβαρά, αποτελούν ασυνήθιστο εύρημα σε σχέση με τις προηγούμενες παραλλαγές.
Λιγότερο επιθετική αλλά πιο μεταδοτική
Ο Rajan υπογραμμίζει ότι, παρά τα νέα συμπτώματα, η Stratus φαίνεται λιγότερο επιθετική από άλλες παραλλαγές. Παρ’ όλα αυτά, οι ψυχρότερες θερμοκρασίες και ο συγχρωτισμός σε κλειστούς χώρους διευκολύνουν τη διασπορά της. «Η στενή επαφή αυξάνει τον κίνδυνο μετάδοσης και επιτρέπει την εμφάνιση μικρών εξάρσεων», σημείωσε.
Οι συστάσεις των ειδικών παραμένουν οι ίδιες: συχνό πλύσιμο χεριών, καλή αεροκυκλοφορία στους εσωτερικούς χώρους και χρήση μάσκας σε χώρους με πολυκοσμία.
Η προέλευση της Stratus
Η νέα παραλλαγή εντοπίστηκε για πρώτη φορά τον Ιανουάριο του 2025 και μπήκε στη λίστα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας με τις «Παραλλαγές Υπό Παρακολούθηση» τον Ιούνιο. Προήλθε από συγχώνευση δύο προηγούμενων παραλλαγών, των LF.7 και LP.8.1.2, που ανήκουν στον κλάδο της Όμικρον.
Διαθέτει εννέα επιπλέον μεταλλάξεις στην πρωτεΐνη-ακίδα σε σχέση με την προηγούμενη παραλλαγή Nimbus, γεγονός που μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα της ανοσίας που έχει αποκτηθεί από προηγούμενη λοίμωξη ή εμβολιασμό.
Ο εκτιμώμενος κίνδυνος
Παρά τις μεταλλάξεις, ο ΠΟΥ κατατάσσει τη Stratus ως «χαμηλού» κινδύνου για τη δημόσια υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι προκαλεί πιο σοβαρή νόσηση ή αυξημένη θνητότητα σε σύγκριση με άλλες παραλλαγές.
Έβγαινα με μια γυναίκα που γνώρισα στο σουπερμάρκετ και αφού τελικά πήγα μαζί της ξύπνησα με αυτά στο πρόσωπό μου. Τι είναι αυτό;
Εξανθήματα, σπυράκια, ξεφλούδισμα και “κρούστες” γύρω από το στόμα είναι κάτι που μπορεί να τρομάξει, ειδικά όταν εμφανίζεται ξαφνικά μετά από επαφή με άλλο άτομο.
Η αλήθεια είναι ότι η περιοχή γύρω από τα χείλη είναι πολύ ευαίσθητη: ερεθίζεται εύκολα και, αν “σπάσει” το δέρμα, μπορεί να μπει μικρόβιο και να δημιουργηθεί λοίμωξη.
Τι μπορεί να είναι αυτό στην φωτογραφία
1. Μολυσματικό κηρίο
Βακτηριακή λοίμωξη του δέρματος, συχνά με κιτρινωπές κρούστες και μικρά σπυράκια/φλύκταινες. Μπορεί να ξεκινήσει από μικρό ερεθισμό ή σκασίματα και μετά να “κάτσει” μικρόβιο.
2. Στοματικός έρπης (HSV-1)
Συνήθως ξεκινά με τσούξιμο/κάψιμο, μετά εμφανίζονται μικρές φυσαλίδες που σπάνε και κάνουν κρούστα. Μπορεί να μεταδοθεί εύκολα με φιλιά ή στοματική επαφή, ακόμη κι όταν ο άλλος δεν έχει εμφανή πληγή.
3. Περιστοματική δερματίτιδα / ερεθιστική δερματίτιδα
Εμφανίζεται γύρω από το στόμα με κοκκινίλα, σπυράκια και ξηρότητα. Συχνά σχετίζεται με ξύρισμα, μάσκα, σάλια/γλείψιμο χειλιών, καλλυντικά, aftershave, οδοντόκρεμα, ή χρήση κορτιζονούχων κρεμών. Μπορεί να επιμολυνθεί (να “μπει” μικρόβιο) και να μοιάζει πιο άσχημο.
Σημαντικό: Μόνο γιατρός μετά από εξέταση μπορεί να ξεχωρίσει με σιγουριά τι είναι, γιατί η θεραπεία αλλάζει ανάλογα με την αιτία.
Τρόποι μετάδοσης
Ανάλογα με το αίτιο, η μετάδοση γίνεται διαφορετικά:
Αν είναι κηρίο (βακτηριακό):
Άμεση επαφή δέρμα–δέρμα
Επαφή με υγρά/κρούστες από τις βλάβες
Κοινή χρήση αντικειμένων: πετσέτες, μαξιλαροθήκες, ξυραφάκια, lip balm
Αν είναι έρπης (ιογενές):
Φιλιά ή στοματική επαφή
Στοματικό σeξ (στόμα–γεννητική περιοχή)
Μετάδοση μπορεί να γίνει και όταν δεν φαίνεται πληγή (λιγότερο συχνά, αλλά γίνεται)
Αν είναι δερματίτιδα (ερεθιστικό):
Συνήθως δεν “κολλάει” σαν λοίμωξη
Προκαλείται από ερεθισμό/προϊόντα/τριβή
Μπορεί όμως να επιμολυνθεί και τότε το κομμάτι της μόλυνσης μπορεί να μεταδίδεται
Αντιμετώπιση
1) Άμεσα μέτρα στο σπίτι (ασφαλή για όλα τα σενάρια):
Πλύσιμο απαλά 1–2 φορές/ημέρα με χλιαρό νερό και ήπιο καθαριστικό
Στέγνωμα ταμποναριστά, όχι τρίψιμο
Μην πειράζεις/σπάς σπυράκια ή κρούστες
Μην μοιράζεσαι πετσέτες/μαξιλαροθήκες/ξυραφάκι/lip balm
Αλλαγή μαξιλαροθήκης συχνά και πλύσιμο σε ζεστό πρόγραμμα
2) Τι να αποφύγετε:
Κορτιζονούχες κρέμες χωρίς οδηγία γιατρού (μπορούν να χειροτερέψουν λοίμωξη ή περιστοματική δερματίτιδα)
“Δυνατά” αντισηπτικά/οινόπνευμα πάνω στο πρόσωπο (ξηραίνουν και ερεθίζουν)
Πειραματισμούς με πολλές κρέμες μαζί
3) Πότε χρειάζεται γιατρός (ιδανικά γρήγορα):
Αν εξαπλώνεται, βγάζει υγρό/πύον ή πονάει πολύ
Αν έχεις πυρετό ή έντονο πρήξιμο
Αν είναι κοντά σε μύτη/μάτια ή εμφανίζεται σε παιδί
Αν δεν βελτιώνεται σε 24–48 ώρες ή επανέρχεται συχνά
4) Τι θεραπεία μπορεί να χρειαστείτε (από γιατρό):
Για κηρίο: συνήθως τοπικό αντιβιοτικό ή, αν είναι εκτεταμένο, αντιβίωση από το στόμα
Για έρπη: αντιιική αγωγή, ειδικά αν ξεκινήσει νωρίς
Για περιστοματική δερματίτιδα: διακοπή ερεθιστικών προϊόντων και ειδική αγωγή (ανά περίπτωση)
Προστασία μέχρι να ξεκαθαρίσει
Μέχρι να δείτε γιατρό:
Απόφυγε φιλιά/στοματική επαφή
Μην αγγίζεις την περιοχή και μετά τα μάτια/άλλο δέρμα
Κράτα προσωπικά τα είδη υγιεινής σου