Ψευδείς οι αναφορές περί προστίμων για όσους δεν βγάλουν νέου τύπου ταυτότητα μέχρι τον Αύγουστο του 2026
Οι αναρτήσεις και τα δημοσιεύματα που κάνουν λόγο για επιβολή προστίμων σε όσους πολίτες δεν αντικαταστήσουν την παλιά τους ταυτότητα μέχρι τις 3 Αυγούστου 2026 είναι απολύτως ψευδείς. Κανένας νόμος, κυβερνητική απόφαση ή κανονισμός δεν προβλέπει την επιβολή προστίμου. Η ημερομηνία της 3ης Αυγούστου 2026 αποτελεί απλώς το ευρωπαϊκό ορόσημο μετά το οποίο οι παλαιού τύπου ταυτότητες παύουν να ισχύουν ως έγκυρα ταξιδιωτικά έγγραφα Ελλήνων πολιτών για το εξωτερικό, χωρίς άλλη κύρωση για την καθημερινότητα των πολιτών εντός Ελλάδας. Αυτό επιβεβαιώνεται και μετά από επικοινωνία των Ellinika Hoaxes με το γραφείο Τύπου της ΕΛΑΣ, η οποία αναμένεται να εκδώσει αναλυτική ανακοίνωση που θα εξηγεί τα δεδομένα για τις καινούριες ταυτότητες, την προθεσμία και τις δυσχέρειες στις μετακινήσεις προς άλλες χώρες που θα αντιμετωπίσουν όσοι δεν εφοδιαστούν με δελτίο ταυτότητας νέου τύπου.
Εκατοντάδες αναρτήσεις στο Facebook και σε ιστοσελίδες με clickbait τίτλους αναφέρουν, τον Μάιο του 2026, ότι η προθεσμία για τις νέες ταυτότητες λήγει και πως όποιος δεν εφοδιαστεί εγκαίρως με νέα ταυτότητα θα δέχεται πρόστιμο. Οι αναρτήσεις συγκέντρωσαν ανά περιπτώσεις εκατοντάδες ή και χιλιάδες αντιδράσεις και σχόλια, με πλήθος χρηστών να αμφισβητούν έντονα τον ισχυρισμό και άλλους να δείχνουν να τον πιστεύουν ως αληθή. Όπως θα εξετάσουμε στο παρόν άρθρο, ο ισχυρισμός αυτός είναι ψευδής και δεν σχετίζεται με τα πραγματικά δεδομένα.
Παρόμοιους ψευδείς και παραπλανητικούς ισχυρισμούς σχετικά με τα δελτία ταυτότητας νέου τύπου έχουμε εξετάσει στο παρελθόν εδώ, εδώ κι εδώ.
Παραδείγματα αναπαραγωγών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
1 / 6
Πλαίσιο
Δημοσιεύματα στον ελληνικό Τύπο υπενθύμισαν πρόσφατα πως στις 3 Αυγούστου 2026 λήγει η προθεσμία για την έκδοση νέων ταυτοτήτων. Όπως ορθώς επισημαίνεται, όσοι δεν προχωρήσουν έγκαιρα στην αλλαγή θα χρειάζονται διαβατήριο για τις μετακινήσεις τους στο εξωτερικό, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 2025/1208 (πλήρες έγγραφο εδώ). Αυτό θα συμβεί διότι, από εκείνη την ημερομηνία και μετά, οι παλαιού τύπου ταυτότητες δεν θα γίνονται πλέον δεκτές ως ταξιδιωτικά έγγραφα για χώρες όπου οι Έλληνες πολίτες μπορούν να ταξιδέψουν μόνο με το δελτίο ταυτότητάς τους.
Η σύγχυση που προκλήθηκε από clickbait τίτλους και αναρτήσεις στο Facebook
Τις τελευταίες μέρες επικράτησε σύγχυση σχετικά με τα δελτία ταυτότητας νέου τύπου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πληθώρα σελίδων στο Facebook, που παρουσιάζονται ως ενημερωτικές, καθώς και ιστοσελίδες, όπως τα enimerrotiko.gr, e-epidoma.gr, thebrief.gr, reporteronline.gr, citypatras.gr, i-diakopes.gr, διατύπωσαν τον ισχυρισμό στους τίτλους δημοσιευμάτων τους, όπως βλέπουμε παρακάτω.
Ωστόσο, στο εσωτερικό των σχετικών άρθρων τους ουδεμία αναφορά γίνεται σε οποιοδήποτε πρόστιμο. Τα δημοσιεύματα αναφέρουν ορθώς τις πληροφορίες εντός τους, ενώ σημειώνεται πως όλα περιέχουν ακριβώς το ίδιο κείμενο. Αναλυτικά, γράφουν:
Ο χρόνος μετρά αντίστροφα για την αντικατάσταση των παλαιών δελτίων ταυτότητας, καθώς από τις 3 Αυγούστου παύουν να γίνονται αποδεκτά για ταξίδια στο εξωτερικό. Η αλλαγή αυτή εντάσσεται στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο ασφάλειας και επηρεάζει άμεσα όσους δεν έχουν προχωρήσει στην έκδοση της νέας ταυτότητας. Η παλιά μπλε ταυτότητα δεν θα μπορεί πλέον να χρησιμοποιείται ως ταξιδιωτικό έγγραφο. Όσοι δεν την αντικαταστήσουν εγκαίρως, θα χρειάζονται υποχρεωτικά διαβατήριο για μετακινήσεις εκτός Ελλάδας. Οι νέες ταυτότητες πληρούν τα σύγχρονα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφαλείας και διαθέτουν μηχανικώς αναγνώσιμη ζώνη (MRZ). Η διαδικασία έκδοσης πραγματοποιείται αποκλειστικά με ραντεβού στα κατά τόπους αστυνομικά τμήματα. Η έκδοση του νέου δελτίου ταυτότητας κοστίζει 10,50 ευρώ. Για πολύτεκνους προβλέπεται μειωμένο παράβολο ύψους 5 ευρώ. Η παρουσία του ενδιαφερόμενου είναι υποχρεωτική, καθώς απαιτείται αυτοπρόσωπη προσέλευση στην αρμόδια αρχή.
Δεν προβλέπεται εξουσιοδότηση ή διαδικασία μέσω τρίτου προσώπου. Η φωτογραφία μπορεί να ληφθεί είτε σε φωτογραφείο και να αναρτηθεί μέσω της πλατφόρμας gov.gr στην υπηρεσία myPhoto, είτε να τραβηχτεί επιτόπου στο αστυνομικό τμήμα.
Η ψηφιακή διασύνδεση διευκολύνει την ταχύτερη ολοκλήρωση της διαδικασίας. Το μεγάλο πρόβλημα εντοπίζεται στη διαθεσιμότητα ραντεβού. Σε πολλές περιοχές της χώρας, τα διαθέσιμα ραντεβού είναι ήδη κλεισμένα για μήνες.
Αυτό σημαίνει ότι όσοι καθυστερήσουν ενδέχεται να βρεθούν χωρίς έγκυρο ταξιδιωτικό έγγραφο την κρίσιμη περίοδο.
Η έγκαιρη προγραμματισμένη επίσκεψη στο τμήμα κρίνεται απαραίτητη. Η αλλαγή δεν αφορά μόνο την ευκολία μετακίνησης, αλλά και την ενίσχυση της ασφάλειας των εγγράφων ταυτοποίησης. Τα νέα δελτία ενσωματώνουν τεχνολογίες που μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο παραποίησης. Η προθεσμία λειτουργεί ως σαφές ορόσημο για τους πολίτες που δεν έχουν κινηθεί ακόμα.
Όσοι σκοπεύουν να ταξιδέψουν μετά τις 3 Αυγούστου καλούνται να ελέγξουν άμεσα την κατάσταση των εγγράφων τους.
Κατά συνέπεια, οι τίτλοι είναι παραπλανητικοί, προφανώς λειτουργώντας ως clickbait (δόλωμα) που σκοπίμως διαστρεβλώνει την πραγματικότητα, με σκοπό να προκαλέσει την περιέργεια του αναγνώστη και να τον ωθήσουν να κάνει «κλικ» (να επισκεφθεί τον σύνδεσμο), αυξάνοντας έτσι την επισκεψιμότητα των ιστότοπων αυτών.
Τι συμβαίνει πραγματικά μετά τις 3 Αυγούστου 2026;
Επικοινωνήσαμε με το Γραφείο Τύπου της Ελληνικής Αστυνομίας και, σε ερώτημα για το αν προβλέπονται πρόστιμα για όσους δεν προλάβουν τη προθεσμία της 3ης Αυγούστου, μας αναφέρθηκε:
«Όχι, δεν ισχύει κάτι τέτοιο σε καμία περίπτωση. Αυτό που ισχύει από 3 Αυγούστου είναι οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί για όσους έχουν παλαιού τύπου ταυτότητα και ότι θα χρειάζονται διαβατήριο. Το αμέσως επόμενο διάστημα θα προχωρήσουμε σε αναλυτική ανακοίνωση που θα εξηγούμε τι ισχύει για τις νέες ταυτότητες».
Επιπροσθέτως, διαβάζοντας τον πλήρη Κανονισμό (ΕΕ) 2025/1208 του Συμβουλίου της 12ης Ιουνίου 2025, δεν εντοπίζεται καμία απολύτως αναφορά σε οποιαδήποτε επιβολή προστίμων στους πολίτες που δεν προχωρούν σε αλλαγή δελτίου ταυτότητας. Όπως σημειώνεται στην αιτιολογική σκέψη 9 του εγγράφου:
Ο παρών κανονισμός δεν υποχρεώνει τα κράτη μέλη να θεσπίσουν δελτία ταυτότητας ή έγγραφα διαμονής, όταν αυτά δεν προβλέπονται στην εθνική νομοθεσία, ούτε θίγει την αρμοδιότητα των κρατών μελών να εκδίδουν, βάσει του εθνικού δικαίου, άλλα έγγραφα διαμονής που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης, για παράδειγμα δελτία διαμονής που εκδίδονται για όλους τους διαμένοντες στην εθνική επικράτεια, ανεξαρτήτως της ιθαγένειάς τους. Επιπλέον, ο παρών κανονισμός δεν θίγει την αρχή, που απορρέει από τη νομολογία του Δικαστηρίου, σύμφωνα με την οποία το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής μπορεί να πιστοποιείται με οποιοδήποτε αποδεικτικό μέσο.
Υπάρχει μια μοναδική αναφορά στη λέξη «ποινές» (αιτιολογική σκέψη 7), η οποία όμως δεν αφορά τους απλούς πολίτες που καθυστερούν να αλλάξουν δελτίο ταυτότητας αλλά την πλαστογράφηση ή την παραποίηση και τη χρήση τέτοιων πλαστών / νοθευμένων εγγράφων.
Για να αποτραπεί η υποκλοπή ταυτότητας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι προβλέπονται κατάλληλες ποινές στο εθνικό τους δίκαιο για την παραποίηση και πλαστογράφηση εγγράφων ταυτότητας και τη χρήση των εν λόγω παραποιημένων και πλαστογραφημένων εγγράφων.
Στο τέλος του εγγράφου (αιτιολογική σκέψη 40) σημειώνεται ότι τα δελτία ταυτότητας που δεν πληρούν τις απαιτήσεις ασφαλείας ή δεν είναι μηχαναγνώσιμα πρέπει σταδιακά να καταργηθούν.
Με δεδομένο τόσο τον κίνδυνο ασφάλειας που ενέχουν όσο και τα έξοδα που συνεπάγονται για τα κράτη μέλη, τα δελτία ταυτότητας και τα δελτία διαμονής μελών της οικογένειας πολιτών της Ένωσης τα οποία δεν πληρούν τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού θα πρέπει σταδιακά να καταργηθούν. Για τα έγγραφα που δεν έχουν σημαντικά χαρακτηριστικά ασφάλειας ή δεν είναι μηχαναγνώσιμα είναι αναγκαίο να προβλεφθεί συντομότερη περίοδος σταδιακής κατάργησης για λόγους ασφάλειας.
Όπως εξηγήσαμε και σε παλαιότερο άρθρο ελέγχου γεγονότων, ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για την ενίσχυση της ασφάλειας των δελτίων ταυτότητας, που ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία, καθορίζει ρητά την ημερομηνία λήξης των δελτίων παλαιού τύπου ως έγκυρων εγγράφων για την ελεύθερη μετακίνηση των πολιτών εντός της ΕΕ.
Συμπέρασμα
Με βάση τα ανωτέρω, ο ισχυρισμός ότι η μη έκδοση νέας ταυτότητας μέχρι τις 3 Αυγούστου 2026 θα επιφέρει χρηματικό πρόστιμο στους πολίτες είναι απολύτως ψευδής. Όπως επιβεβαίωσε η ΕΛΑΣ, αλλά και όπως προκύπτει από την ανάλυση του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 2025/1208, δεν υφίσταται καμία απολύτως πρόβλεψη για διοικητικές ή οποιουδήποτε άλλου τύπου κυρώσεις. Η μοναδική συνέπεια της παρέλευσης της συγκεκριμένης ημερομηνίας είναι πως τα δελτία ταυτότητας παλαιού τύπου θα πάψουν να έχουν ισχύ ταξιδιωτικού εγγράφου για το εξωτερικό. Τα δημοσιεύματα και οι αναρτήσεις που διαδίδουν τον ισχυρισμό αποτελούν προϊόντα παραπληροφόρησης, χρησιμοποιώντας τίτλους «δολώματα» (clickbait) τα οποία διαστρεβλώνουν την πραγματικότητα με σκοπό την αύξηση της επισκεψιμότητάς τους.